Spis treści

Rozdział 1 Aksjologia prawa międzynarodowego a siła zbrojna w perspektywie historycznej (Roman Kwiecień)

Wstęp

Aksjologia prawa: definicja i problemy podstawowe

Wartości w międzynarodowym porządku prawnym

Pozycja siły zbrojnej w prawie narodów u progu jego genezy

Uwagi wstępne

Doktryna wojny sprawiedliwej

Polski wykład prawa wojny

Hiszpańska szkoła prawa narodów

Doktrynalne korzenie klasycznego prawa wojny: Alberico Gentili i Hugo Grocjusz

Alberico Gentili

Hugo Grocjusz

Siła zbrojna w klasycznym prawie narodów (od pokoju westfalskiego do kongresu wiedeńskiego)

Wojna w praktyce stosunków międzynarodowych

Negatorzy prawa międzynarodowego

Nowożytny naturalizm prawniczy

Nurt grocjański

Początki nowożytnego pozytywizmu

Prawo narodów jako filozofia: idealizm niemiecki

Siła zbrojna w okresie kształtowania się podstaw współczesnej społeczności międzynarodowej (1815–1918)

Prymat Sein nad Sollen

Siła zbrojna w ius publicum europeum

Ku powszechnemu zakazowi używania siły zbrojnej

Względny zakaz wojen napastniczych: Pakt Ligi Narodów

Bezwzględny zakaz wojny: od Traktatu przeciwwojennego do Karty Narodów Zjednoczonych

Epilog: prawo państw czy prawo ludzi? Konceptualizacja problemu


Rozdział 2 Między wojną a pokojem: świat współczesny wobec użycia siły zbrojnej (Jerzy Kranz)

Nowe wyzwania i zagrożenia

Zakaz użycia siły

Karta Narodów Zjednoczonych

Peacekeeping i peace-enforcement

Przełom lat 90.

Nowa praktyka i jej granice

Irak, Korea, Iran

Liban

Darfur

Ewolucja pojęć

Zagrożenie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa

Samoobrona i zbrojna napaść

Napastnik

Nowe tendencje

Interwencja humanitarna

Zbrojna operacja (samoobrona) uprzedzająca

Zbrojna operacja prewencyjna (zapobiegająca)

Kontrśrodki (countermeasures) i samopomoc (self-help)

Działania grup nieregularnych – nowa perspektywa

Konflikt rosyjsko-gruziński

Odpowiedzialność międzynarodowoprawna państwa a użycie siły

Samoobrona i napaść zbrojna

Przypisanie odpowiedzialności oraz należyta staranność

Słabości orzecznictwa MTS

Kryteria prawne – konieczność i proporcjonalność

Polityka i prawo

Uwagi końcowe


Rozdział 3 Koncepcja odpowiedzialności za ochronę (Responsibility to Protect) – nowa filozofia prawa międzynarodowego? (Jerzy Zajadło)

Uwagi wstępne

Teoria trudnych przypadków

Po co prawnikom filozofia prawa?

Co to są hard cases?

Filozofia prawa a prawo międzynarodowe

W poszukiwaniu nowego paradygmatu

Niepozytywizm i solidaryzm

Bezpieczeństwo versus sprawiedliwość, suwerenność versus prawa człowieka

Koncepcja odpowiedzialności za ochronę – szanse i zagrożenia

Narodziny koncepcji i jej recepcja

Hard Case – Darfur

Co dalej?


Rozdział 4 Zmiany w strategii i taktyce wojskowej w pozimnowojennych kryzysach i konfliktach zbrojnych(Stanisław Koziej)

Wstęp

Przebieg i rezultaty głównych konfliktów i kryzysów zbrojnych po zimnej wojnie

Interwencja NATO na Bałkanach w 1999 roku

Działania bojowe i kryzysowe w Afganistanie w latach 2001–2008

Działania bojowe i kryzysowe w Iraku w latach 2003–2008

Kampania militarna: ocena i wnioski

Pokonfliktowa (stabilizacyjna) faza kampanii

Wojna rosyjsko-gruzińska w 2008 roku

Pozimnowojenne zmiany w taktyce działań zbrojnych

Wpływ pozimnowojennej praktyki strategicznej na interwencyjną strategię bezpieczeństwa globalnego

Strategiczna koncepcja wyprzedzania

Weryfikacja strategii interwencyjnej w Iraku

Zakończenie


Rozdział 5 Doktryny bezpieczeństwa państw i organizacji międzynarodowych. Między planowaniem obronnym a dyplomacją publiczną (Robert Kupiecki)

Uwagi wstępne

Doktryny bezpieczeństwa – w pogoni za cieniem

Nowe zagrożenia i nowe odpowiedzi

Doktryny bezpieczeństwa – użyteczne narzędzie planowania obronnego czy dyplomacji publicznej?

Strategia bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych Ameryki (National Security Strategy)

Europejska strategia bezpieczeństwa (European Security Strategy)

Koncepcja strategiczna NATO

Rosyjskie rozważania doktrynalne

Zakończenie


Rozdział 6 Siła i zależność gospodarcza a bezpieczeństwo międzynarodowe (Katarzyna Żukrowska)

Wstęp

Definicja siły gospodarczej i jej mierniki

Definicja zależności gospodarczej, ewolucja pojęcia i jej mierniki

Znaczenie siły i zależności gospodarczej w stosunkach międzynarodowych a bezpieczeństwo

Zmiana warunków do wykorzystania siły gospodarczej w stosunkach międzynarodowych

Zmiana podejścia do wykorzystania siły gospodarczej i jej przyczyny

Wnioski