Spis treści

Część I. Prawo administracyjne i administracja publiczna – uwagi wprowadzające

Rozdział 1. Pojęcie prawa administracyjnego – europejskiego i unijnego (Lidia Klat-Wertelecka)

Rozdział 2. Europejskie prawo administracyjne a inne gałęzie prawa (Lidia Klat-Wertelecka)

Rozdział 3. Pojęcie i funkcje administracji publicznej (Jowanka Jakubek-Lalik)

3.1. Pojęcie administracji publicznej

3.2. Pojęcie funkcji administracji – sfer zarządzania publicznego

3.2.1. Sfera porządkowo-reglamentacyjna (policja administracyjna)

3.2.2. Administracja świadcząca

3.2.3. Administracja zarządzająca majątkiem publicznym

3.2.4. Zarządzanie rozwojem

3.3. Pozostałe funkcje administracji

3.4. Podsumowanie

Część II. Unijna przestrzeń administracyjna

Rozdział 1. Wprowadzenie do systemu instytucjonalnego unijnego prawa administracyjnego (Dobrochna Bach-Golecka)

1.1. Uwagi wprowadzające

1.2. Komisja Europejska jako instytucja unijnego systemu administracyjnego

Rozdział 2. Krajowa administracja publiczna w warunkach członkostwa w Unii Europejskiej (Jowanka Jakubek-Lalik)

2.1. Konsekwencje członkostwa w Unii Europejskiej dla administracji krajowej

2.2. Krajowa administracja jako adresatka polityk Unii Europejskiej

2.3. Krajowa administracja jako uczestniczka unijnych procesów decyzyjnych

2.4. Współpraca administracji krajowej z podmiotami zewnętrznymi

2.5. Podsumowanie

Rozdział 3. Podział kompetencji Unii Europejskiej a implementacja prawa pochodnego (Jędrzej Maśnicki)

3.1. Podział kompetencji między Unię Europejską a państwa członkowskie

3.2. Klasyfikacja kompetencji Unii Europejskiej

3.3. Podział kompetencji a dzielone wykonywanie prawa Unii Europejskiej

3.4. Kryteria implementacji w świetle podziału kompetencji Unii Europejskiej

3.5. Zakończenie

Rozdział 4. Sieci administracyjne w Unii Europejskiej (Jerzy Supernat)

Rozdział 5. Wzajemna uznawalność aktów administracyjnych (Barbara Kowalczyk, Ewelina Tomczak)

Część III. Stanowienie i wykonywanie europejskiego prawa administracyjnego

Rozdział 1. Prawne formy działania w unijnym prawie administracyjnym (Barbara Kowalczyk)

1.1. Pojęcie i klasyfikacja prawnych form działania administracji unijnej

1.2. Jednostronne akty (czynności) generalne i abstrakcyjne

1.3. Jednostronne akty (czynności) indywidualne i konkretne

1.4. Porozumienia i umowy

1.5. Czynności faktyczne

Rozdział 2. Scentralizowane zarządzanie w integracji europejskiej (Dobrochna Bach-Golecka)

Rozdział 3. Zarządzanie dzielone (Dobrochna Bach-Golecka)

3.1. Procesy komitologiczne – działania na pograniczu ustawodawstwa i władzy wykonawczej (Robert Grzeszczak)

3.2. Agencje Unii Europejskiej (Marek Zieliński)

3.2.1. Pojęcie agencji unijnych i ich klasyfikacja

3.2.2. Agencje zdecentralizowane Unii Europejskiej

3.2.3. Agencje wykonawcze Unii Europejskiej

3.2.4. Podsumowanie

3.3. Współpraca instytucji Unii z partnerami społecznymi (Dobrochna Bach-Golecka)

Rozdział 4. Otwarta metoda koordynacji (Aleksandra Szczerba-Zawada)

4.1. Uwagi wprowadzające

4.2. Otwarta metoda koordynacji jako tryb decyzyjny Unii Europejskiej

4.2.1. Otwarta Metoda koordynacji w wybranych unijnych politykach

4.2.1.1. Polityka gospodarcza

4.2.1.2. Zatrudnienie

4.2.1.3. Polityka społeczna

4.3. Otwarta metoda koordynacji a system władzy Unii Europejskiej

Rozdział 5. Good governance – koncepcja dobrych rządów w Unii Europejskiej (Robert Grzeszczak)

5.1. Uwagi wprowadzające

5.2. Władza rządów

5.3. Koncepcja good governance

5.4. Koncepcja dobrych rządów w Unii Europejskiej i relewantne dokumenty unijne

5.5. Program poprawy stanowienia prawa Unii Europejskiej

Rozdział 6. Koncepcja wielopoziomowego rządzenia (Robert Grzeszczak)

Część IV. Zasady ogólne materialnego europejskiego prawa administracyjnego

Rozdział 1. Zasada rządów prawa (Aleksandra Szczerba-Zawada)

Rozdział 2. Zasada pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań (Łukasz Prus)

Rozdział 3. Prawo do dobrej administracji (Kamila Milecka)

3.1. Wprowadzenie

3.2. Proces kształtowania prawa do dobrej administracji w systemie prawnym Unii Europejskiej

3.3. Podstawa prawna

3.4. Status prawny

3.5. Zakres podmiotowy prawa do dobrej administracji

3.5.1. Podmioty uprawnione

3.5.2. Podmioty zobowiązane

3.6. Zakres przedmiotowy prawa do dobrej administracji

3.6.1. Prawo do bezstronnego rozpatrzenia sprawy

3.6.2. Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy

3.6.3. Prawo rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie

3.6.4. Prawo do bycia wysłuchanym

3.6.5. Prawo dostępu do akt sprawy

3.6.6. Obowiązek uzasadnienia decyzji

3.6.7. Prawo zwracania się do instytucji i organów w jednym z języków traktatowych

Rozdział 4. Zasada pomocniczości (Magdalena Słok-Wódkowska)

Rozdział 5. Zasada proporcjonalności (Paweł Wajda)

Rozdział 6. Zasady bezpośredniego stosowania i skutku bezpośredniego, skutku pośredniego, oraz pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej (Robert Grzeszczak)

6.1. Uwagi wprowadzające – znaczenie zasad

6.2. Zasada bezpośredniego stosowania i skutku bezpośredniego prawa Unii Europejskiej

6.3. Zasada skutku pośredniego prawa Unii Europejskiej

6.4. Zasada pierwszeństwa

6.5. Zasada pierwszeństwa a zakres obowiązków organów administracyjnych

Część V. Zasady ogólne europejskiego prawa administracyjnego procesowego (Joanna Wegner-Kowalska)

1. Pojęcie europejskiego prawa administracyjnego procesowego

2. Ogólne zasady prawa w ujęciu teoretycznoprawnym

3. Katalog zasad ogólnych procesowego administracyjnego prawa europejskiego

3.1. Zasada praworządności formalnej (legalizmu)

3.2. Prawo do wysłuchania

3.3. Prawo do korzystania z pomocy pełnomocnika

3.4. Zasada bezstronności

3.5. Zasada dostępu do informacji urzędowej

3.6. Zasada rozpatrywania spraw przez administrację w rozsądnym terminie

3.7. Zasada uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia

3.8. Zasada pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia

3.9. Zasada równego traktowania (niedyskryminacji)

3.10. Zasada zaufania

Część VI. Europeizacja krajowego prawa administracyjnego

Rozdział 1. Pojęcie europeizacji prawa (Robert Grzeszczak)

Rozdział 2. Wpływ prawa Unii Europejskiej na materialne prawo administracyjne państw członkowskich (Przemysław Florjanowicz-Błachut)

2.1. Uwagi wstępne

2.2. Przykłady oddziaływania prawa Unii Europejskiej na krajowe materialne prawo administracyjne

2.2.1. Prawo celne

2.2.2. Prawo podatkowe

2.2.3. Prawo ochrony danych osobowych

2.2.4. Prawo ochrony środowiska

2.2.5. Inne dziedziny „zeuropeizowanego” materialnego prawa administracyjnego

2.3. Uwagi końcowe

Rozdział 3. Wpływ prawa Unii Europejskiej na proceduralne prawo administracyjne państw członkowskich

3.1. Autonomia proceduralna i instytucjonalna państw członkowskich a unijny standard postępowania administracyjnego (Michał Krajewski)

3.2. Wzruszanie ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem Unii Europejskiej (Magdalena Gniadzik)

3.2.1. Wprowadzenie

3.2.2. Obowiązek wzruszenie decyzji wynikający z kryteriów równoważności i skuteczności

3.2.3. Mechanizm Kühne & Heitz

3.2.3.1. Posiadanie przez organ państwa członkowskiego kompetencji do ponownej weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej

3.2.3.2. Decyzja stała się ostateczny w wyniku wyroku sądu krajowego orzekającego w ostatniej instancji

3.2.3.3. Naruszenie obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego i w konsekwencji dokonanie błędnej wykładni prawa unijnego

3.2.3.4. Złożenie odpowiedniego wniosku przez stronę

3.2.4. Wzruszanie decyzji naruszających prawa podstawowe lub podstawowe swobody

3.2.5. Niestosowanie ostatecznych decyzji administracyjnych naruszających prawo Unii Europejskiej

Część VII. Stosowanie i kontrola wykonywania europejskiego prawa administracyjnego w krajowych porządkach prawnych

Rozdział 1. Stosowanie europejskiego prawa administracyjnego przez krajowe organy administracji publicznej i sądy administracyjne

1.1. Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez organy administracji publicznej (Artur Szmigielski)

1.1.1. Model administracji zdecentralizowanej

1.1.2. Wykonywanie a stosowanie prawa Unii

1.1.3. Efektywność jako zasada działania organów administracji publicznej

1.2. Skutki wadliwego stosowania prawa europejskiego przez krajowe organy administracyjne (Tomasz Klemt)

1.2.1. Rola sądu krajowego w wykonywaniu prawa Unii Europejskiej

1.2.2. Wpływ wadliwego stosowania prawa europejskiego na decyzje administracyjne

1.2.3. Wpływ wadliwego stosowania prawa europejskiego na orzeczenia sądów państw członkowskich

1.2.4. Odpowiedzialność odszkodowawcza wobec jednostek

Rozdział 2. Wykładnia prawa unijnego przez organy i sądy administracyjne (Jacek Jaśkiewicz)

2.1. Wykładnia jako element procesu stosowania prawa unijnego

2.2. Potrzeba harmonizacji wykładni prawa unijnego a wzorce krajowe

2.3. Operatywność wykładni prawa unijnego

2.4. Trybunalska wykładnia prawa Unii Europejskiej

2.5. Zasady wykładni prawa unijnego

2.6. Wielojęzyczność, autonomia pojęciowa oraz równoważność tekstów prawa unijnego

2.7. Wykładnia prawa unijnego w praktyce organów i sądów administracyjnych

Rozdział 3. Sankcje w prawie administracyjnym Unii Europejskiej (Lidia Klat-Wertelecka)

3.1. Pojęcie sankcji administracyjnej

3.2. Zakres stosowania sankcji w europejskim prawie administracyjnym

3.3. Zasada proporcjonalności w stosowaniu sankcji administracyjnych

Część VIII. Wybrane problemy części szczegółowej europejskiego prawa administracyjnego

Rozdział 1. Cyfryzacja administracji XXI wieku – eGovernment – proces tworzenia europejskiej przestrzeni informacyjnej (Anna Kańciak)

1.1. Pytanie o administrację w XXI wieku

1.2. eGovernment – administracja elektroniczna. Problemy definicyjne

1.3. Rola społeczeństwa informacyjnego w kształtowaniu administracji elektronicznej

1.4. Europejska przestrzeń informacyjna

Rozdział 2. Wspólny europejski system azylowy (Barbara Kowalczyk)

2.1. Prawo azylowe jako przedmiot europejskiego prawa administracyjnego

2.2. Początki wspólnej przestrzeni prawnej w dziedzinie ochrony cudzoziemców

2.3. Traktatowe podstawy WESA

2.4. Wewnętrzny wymiar WESA

2.5. Zewnętrzny wymiar WESA

2.6. Organizacyjny aspekt WESA

2.7. Podsumowanie